Romige schermen in het voorjaar
De bloemen van de gewone vlier (Sambucus nigra) zijn klein, ivoor- tot geelachtig wit en sterk geurend. Ze staan in brede, platte schermen van acht tot vierentwintig centimeter doorsnee. In bloei lijkt de struik van een afstand bedekt met schuim, en het donkere, samengestelde blad laat het wit nog meer opvallen.
De bloei begint eind mei en loopt door tot in juli.
Wit is de natuurlijke kleur van deze soort. Na de bloei zetten de schermen bessen, die in september en oktober glanzend zwart worden. Pluk je alle schermen, dan krijg je in de herfst dus geen bessen.
Vlierbloesemsiroop en meer
Vlierbloesem wordt in Nederland al lang gebruikt voor siroop, limonade en vruchtenwijn. Bij het verwerken haal je de groene steeltjes zo goed mogelijk weg, want alle groene delen van de plant bevatten blauwzuurvormende glycosiden. Pluk alleen schermen waarvan de bloemetjes net open zijn en fris ruiken, en kies struiken die niet vlak langs een drukke weg staan.
Vlier wordt traditioneel ook gebruikt als kruidenmiddel, maar voor gezondheidseffecten is weinig wetenschappelijk bewijs.
Gewone vlier of trosvlier?
In Nederland groeit ook de trosvlier (Sambucus racemosa), en die kun je in bloei verwarren met de gewone vlier. Het verschil zie je zo:
- De trosvlier bloeit eerder, in april en mei.
- Zijn geelachtig witte bloemetjes staan in kleine, kegelvormige trossen van drie tot zes centimeter, niet in brede, platte schermen.
- De bessen van de trosvlier zijn rood, soms goudgeel, terwijl de gewone vlier zwarte bessen heeft.
Gebruik voor siroop alleen bloesem van een struik die je zeker als gewone vlier herkent.
Witte vlier in de tuin
- Een gewone vlier groeit in zon en halfschaduw en op vrijwel elke grondsoort.
- Hij wordt groot, vaak enkele meters, dus geef hem ruimte of snoei hem regelmatig terug.
- Insecten zoals bijen en zweefvliegen bezoeken de bloemen voor het stuifmeel.
- De sterke geur is in een kleine tuin goed te ruiken, vooral op warme avonden.
