Wat is een echte lelie?
Het geslacht Lilium telt meer dan honderd soorten, die vooral op het noordelijk halfrond in het wild groeien. Een leliebloem heeft zes bloemdekbladen en zes lange meeldraden, en elke plant groeit uit een bol. Veel planten heten lelie zonder het te zijn: de calla, de vredeslelie, de daglelie en de lelietje-van-dalen horen niet tot Lilium.
Dat onderscheid is belangrijk, want het gevaar voor katten verschilt per groep.
De belangrijkste groepen
Kwekers verdelen tuin- en snijlelies in groepen op basis van afstamming:
- Aziatische hybriden: bloeien vroeg, zijn meestal geurloos en bestaan in veel kleuren.
- Oosterse hybriden: grote, sterk geurende bloemen, zoals de bekende 'Stargazer'.
- Trompetlelies: trompetvormige bloemen met een krachtige geur, vaak het sterkst in de avond.
- Daarnaast zijn er de wilde soorten zelf, zoals de madonnalelie.
Een lelieboeket verzorgen
Een boeket lelies gaat bij goede verzorging tot twee weken mee, omdat aan elke stengel meerdere knoppen na elkaar opengaan. Zo haal je het meeste uit je bos:
- Kies stelen waarvan de onderste knoppen al kleur laten zien.
- Snij de stelen schuin af en haal blad weg dat onder water staat.
- Knip de oranje helmknoppen eraf zodra een bloem opengaat; het stuifmeel geeft vlekken op kleding en tafelkleden.
- Krijg je toch stuifmeel op stof, wrijf dan niet, maar haal het eerst voorzichtig weg met plakband.
In de tuin zet je de bollen bij voorkeur in het najaar, op een zonnige tot halfbeschaduwde plek met goed doorlatende grond. Let in het voorjaar op het leliehaantje: een kevertje van ongeveer acht millimeter met felrode dekschilden. De larven vreten de bladeren kaal; met de hand weghalen helpt.
Lelies en katten
Volgens de Amerikaanse FDA kunnen Aziatische en Oosterse lelies, de paaslelie, tijgerlelie en daglelies bij katten acuut nierfalen veroorzaken. De hele plant is giftig: stengel, blad, bloem, stuifmeel en zelfs het vaaswater. Een paar stuifmeelkorrels die een kat uit zijn vacht likt, kunnen al genoeg zijn.
Bij honden geven lelies hooguit lichte maagklachten. Heeft de ontvanger een kat, kies dan een ander boeket.
