Dolfijnen en sporen
Ridderspoor (Delphinium) hoort bij de ranonkelfamilie. Het geslacht telt zo'n 250 tot 300 soorten, vooral uit gematigde streken op het noordelijk halfrond en uit de hooglanden van tropisch Afrika. De naam komt van het Griekse woord voor dolfijn; de Griekse arts Dioscorides vond dat de bloem daarop leek.
Wat je voor bloemblaadjes houdt, zijn vijf gekleurde kelkbladen. Het bovenste vormt de holle spoor waaraan de plant zijn Nederlandse naam dankt. Binnenin zitten vier kleine echte kroonbladen.
In de natuur van de Benelux groeit Delphinium niet. De verwante wilde ridderspoor (Consolida regalis), een eenjarige akkerplant, komt in Nederland alleen nog in Zuid-Limburg voor. Hij staat als zeer zeldzaam en sterk afgenomen op de Rode Lijst en is sinds 1 januari 2017 wettelijk beschermd.
Blauwe klassiekers
De tuinrassen worden ingedeeld in de Elatum-groep, de Belladonna-groep en de Pacific Giants. Blauw is de kleur waarmee ridderspoor bekend werd. Een paar blauwe rassen met de Award of Garden Merit van de RHS:
- 'Faust': diepblauw met een zwart oog, ongeveer 1,8 meter.
- 'Blue Nile': middenblauw met een wit oog, ongeveer 1,5 meter.
- 'Clifford Sky': hemelsblauw met een wit oog, ongeveer 2 meter.
- 'Fenella': donkerblauw met een zwart oog, ongeveer 1,5 meter.
Als snijbloem
Elatum-hybriden met hun dichte, rechte aren blijven in de vaas zo'n vijf tot zeven dagen goed. Vertakte Belladonna-types houden het ongeveer vier dagen; hun vaasleven eindigt als de bloemen gaan vallen. Ridderspoor reageert sterk op ethyleen, dus houd een boeket uit de buurt van rijpend fruit en groente.
Giftig voor mens en dier
Alle delen bevatten diterpeenalkaloïden. Volgens ASPCA zijn ze giftig voor honden, katten en paarden, met onder meer kwijlen, koliek, spiertrillingen, stijfheid en zwakte. In het westen van de Verenigde Staten veroorzaakt ridderspoor ernstige vergiftigingen bij vee. Draag handschoenen bij het snoeien en zet bloemen buiten bereik van kinderen en dieren.
