Een kruising van verschillende viooltjes
Het tuinviooltje (Viola × wittrockiana) is geen wilde soort, maar een in tuinen ontstane kruising. De belangrijkste voorouder is het driekleurig viooltje (Viola tricolor), aangevuld met onder meer Viola lutea en Viola altaica. De wetenschappelijke naam eert de Zweedse botanicus Veit Wittrock.
De veredeling begon in de negentiende eeuw in Engeland. Lady Mary Elizabeth Bennet verzamelde en kruiste er samen met tuinman William Richardson wilde viooltjes, en tegelijk werkten Lord Gambier en zijn tuinman William Thompson met andere soorten. De donkere vlek in het hart van de bloem, die het tuinviooltje zijn bekende gezichtje geeft, ontstond als een toevallige mutatie.
De bloem heeft vijf kroonbladen: twee bovenste die elkaar deels overlappen, twee aan de zijkanten en één grote onderste. De bloemen zijn doorgaans 5 tot 8 centimeter breed en de plant blijft ongeveer 20 tot 25 centimeter hoog.
Een bloem voor voorjaar en herfst
Het tuinviooltje is van nature meerjarig, maar wordt meestal als twee- of eenjarige plant gekweekt. Moderne rassen bloeien al in het eerste jaar.
- Kies een zonnige of halfschaduwrijke plek met voedzame grond die goed afwatert.
- Houd de grond gelijkmatig vochtig, vooral in een pot of bak.
- Haal uitgebloeide bloemen weg, dan blijft de plant nieuwe knoppen maken.
- Het tuinviooltje kan tegen lichte vorst, maar hitte remt de bloei. Daarom is hij op zijn mooist in het voorjaar en de herfst.
Verwilderde tuinviooltjes vind je in Nederland vooral in de duinen en in stedelijk gebied van Noord- en Zuid-Holland en Noord-Brabant.
Kleuren en de naam
Tuinviooltjes bestaan in geel, goud, oranje, paars, violet, rood, wit en bijna zwart. Veel rassen hebben een duidelijke vlek, andere zijn effen. De Engelse naam pansy komt van het Franse pensée, gedachte. Het viooltje wordt dan ook traditioneel geassocieerd met herinnering en aan iemand denken.
Huisdieren
De ASPCA beschouwt tuinviooltjes als niet giftig voor huisdieren. Een pot op het balkon met een nieuwsgierige kat is dus geen probleem.
